blank
7+3=

Sorduğunuz sorular ekibimiz tarafından itina ile cevaplanıp posta kutunuza haber bırakılır. İletişim için bu formu değil de mail adresimizi kullanmanız daha makul olacaktır.

İlginç Sorular

Moğollar nerede yaşar?

Sakın yurt demeyin. Bundan nefret ediyorlar.

Yurt, Türkçe bir kelimedir. Moğollar, ger adı verilen çadırlarda yaşar, bu da Moğolca ev anlamına gelir.

Son yıllarda “yurt” kelimesi, ayrım gözetmeksizin Orta Asya steplerindeki kültürlerde ortak kullanılan her türlü portatif, keçe kaplı, kafes çerçeveli yapı için kullanılır oldu.

Bir Moğol’un ger‘ine “yurt” demek çok büyük bir hakarettir. İngilizce’deki “yurt” kelimesi Rusça’da gecekondu mahallerinde bulunan derme çatma izbeler için kullanılan, aşağılayıcı yurta kelimesinden gelir. Ruslar bunu Türk dillerinden ödünç almıştır, çadırın yerde bıraktığı iz anlamına gelir. Moğolca ise Rusça ve Türkçe’den tamamen ayrı bir dil ailesine mensuptur ve bütün Moğol kültürünün merkezinde ger vardır. Çok sevdikleri yuvalarına yurt demek, Yorkshire’lı birinin evine, kalesi demektense un chateau ya da ein Schloss demek gibi bir şeydir.

Moğolların üçte ikisi gerlerde yaşar. Bunun nedeni inatçı bir milliyetçi gururdan ziyade, çok kullanışlı bir yapı olmalarıdır. Duvarlar daireseldir. Söğüt dallarının deri şeritlerle birbirine tutturulması ile yapılan bir kafesten meydana gelirler. Tepesinde ince ve esnek direklerden yapılan bir kubbe vardır. Bütün bu yapı keçe katmanları ile kaplıdır ve bir saatten kısa sürede kurulup sökülebilir. Aerodinamik şekilleri sayesinde steplerin şiddetli rüzgarlarından etkilenmezler. Keçe kaplaması sayesinde içleri inanılmayacak kadar sıcak olur. Moğolistan’ın kırsal kesimi dünyadaki en geniş sıcaklık aralığına sahiptir: Yazın 45 derece görülürken, kışları -55′e kadar düşer. Evleri olan Moğollar bile kış geldiğinde içleri sıcacık olduğu için gerlerde yaşamayı tercih eder.

Tasarımları konusunda ise kuralları çok katıdır. Cereyanı en aza indirgemek için kapıları güneye bakar. Mutfak kapının hemen sağındadır, arka tarafta Budist geleneğine özgü bir sunak bulunur. Yataklar bir sunağın sağında ve solunda yer alır. Konuklar gerin en sol ucunda oturur. Size ne kadar değer veriliyor ise kapıdan o kadar uzakta oturursunuz. Aile üyeleri sağ tarafta yer alır. Ortada odun ya da gübre ateşi ile ısınan bir soba bulunur. Bacası tavandan dışarı uzanır. Yaz geldiğinde havalandırma için duvarlar katlanabilir.

Moğol bir çift evlendiğinde aileleri onlara ya yepyeni bir ger satın alır ya da inşa eder.

İlk arkeolojik bulgulara göre gerlerin tarihi 12. yüzyıla uzanmaktadır. Ama kayalara çizilen resimlere ve Heredot gibi tarihçilerin aktardıklarına bakılırsa bunlara benzer yapılan steplerde en az 2.500 yıl önce bile kullanılmakta idi.

Cengiz Han’ın (1162-1227) orduları kendilerine bunlara benzer katlanabilir evler inşa ederdi. Cengiz’in kendisi de Moğol İmparatorluğu’nu gerlug diye bilinen devasa bir gerin içinden yönetirdi. Bu 22 boğanın çektiği kocaman bir yük arabasının üzerine sabitlenmişti.