blank
7+3=

Sorduğunuz sorular ekibimiz tarafından itina ile cevaplanıp posta kutunuza haber bırakılır. İletişim için bu formu değil de mail adresimizi kullanmanız daha makul olacaktır.

İlginç Sorular

Dünya’dan bakıldığında Ay’ın ne kadarını görürüz?

Yarısını değil.

Ay’ın kendi etrafındaki dönüşü,Dünya’nın yörüngesinde dönmesi ile tam aynı sürede tamamladığından onun sadece tek bir yüzünü görürüz.

Ama Ay’ın hareketi aslında o kadar da düzenli değildir.Döndükçe ileri,geri ve yanlara doğru kayar,böylece yarısından daha fazlasını gösterir.Buna ‘librasyon’ ya da ‘salınım’ denir,Latince’de terazinin,yani libra‘nın kefelerinin dengeye gelmesini anlatan librare fiilinden gelir.

Galileo Galilei (1564-1642) bunu ilk defa 1637 yılında keşfetti.Üç şekli vardır:

Enlemesine salınım Ay’nın ekseninde hafifçe eğik durması.Buna göre Dünya’daki sabit bir noktadan bakıldığında,Ay yanımızdan geçerken önce bize doğru,sonra da bizden uzağa doğru sarsılıyormuş gibi olur,bu sayede önce üst sonra da alt kısmının biraz daha fazlasını görürüz.

Boylamasına salınım ya da bir-yandan-diğer-yana hareket.Ay’ın Dünya etrafında biraz düzensiz bir hızla dolaşmasından kaynaklanır.Hep aynı oran ile döner ama Dünya etrafında bir daire değil de elips çizdiğinden Dünya’ya yakınken hızlanır,uzaklaştığında ise yavaşlar.Arkasından kalan kenarını bizden uzaklaşırken önde gelen kenarını ise bize yaklaşırken daha fazla görürüz.

Ve son olarak bir de günlük salınım vardır.Dünya da kendi ekseni etrafında döndüğü için,günün farklı zamanlarında Ay’a farklı açılardan bakarız.Bu sayede Ay yükselirken onun batı kenarının arkasından biraz daha fazlasını,batarken de doğu kenarının arkasından biraz daha fazlasını görürüz.

Sonuç olarak bir ay içinde (Ay’ın 28 günlük yörüngesi) Ay yüzeyinin yüzde 59′unu görürüz.Sovyet uzay aracı Luna 3,1959 yılında Ay’ın ‘karanlık’ yüzünün ilk fotoğraflarını çekmişti.

Ay’ın sürekli aynı yüzünü görmemiz ‘gelgit kitlemesi’ olarak bilinir.Güneş sistemindeki 169 bilinen ayın çoğu bu şekilde senkronizedir: Buna Mars’ın her iki ayı,Satürn’ün beş iç ayı ve Jüpiter’in en büyük dört ayı da dahildir.Jüpiter’in bu aylarına onları 1610 yılında keşfeden Galileo’ya ithafen ‘Galileo uyduları’ denir.

Dünya’nın da Venüs’le bu türden bir ilişkisi vardır.Dünya’nın aksi istikametinde dönmesine rağmen Venüs bize en yakın noktaya geldiğinde (578 günde bir) hep aynı yüzünü gösterir.Kimse neden olduğunu bilmez.Uzay cisimleri birbirlerine görece yaklaştıklarında gelgit kitlemesi yaşarlar.Venüs bize asla 38 milyon km’den daha fazla yaklaşmaz.Belki de şansır,kimbilir!