blank
7+3=

Sorduğunuz sorular ekibimiz tarafından itina ile cevaplanıp posta kutunuza haber bırakılır. İletişim için bu formu değil de mail adresimizi kullanmanız daha makul olacaktır.

İlginç Sorular

Bir tibet öküzünü nasıl sağarsınız?

Sağmazsın, bir boğayı nasıl sağamıyorsan.

Bos grunniens (“homurdayan öküz”ün Latince’si) türünün erkeğine Tibet öküzü / Yak denir, Tibet ve Nepal’de yaşarlar. Bir Tibet öküzünün sağılmasından bahseden Batılı, Tibetliler’in alay konusudur.

Türün dişisine “dri” ya da “nak” denir. Sütleri ova ineklerinin sütünün iki katı kadar yağ ihtiva eder. İnternet kaynaklarının aksine, rengi pembe değildir: Çok nadir durumlarda içildiğinde, bazen aroma vermek için kan katılır. Altın rengindedir, çoğunlukla yoğurt, peynir ve tereyağı yapmak için kullanılır. Tibetliler tereyağını çaylarına koyar, yüz losyonu ve fener yakıtı olarak kullanırlar, ayin heykeli yaparlar.

Lhasa’da taze yak eti, ağaç dallarına sarılmış kalın dilimler halinde ya da doğrudan doğruya mezbahadan gelen el arabalarına yığılmış olarak satılır. Kasaplık babadan oğula geçer ve bütün kasaplar Müslümandır. Bozulan tereyağı hemen kaldırım taşlarının üzerine dökülür, bü yüzden bütün Tibet tereyağı kokar.

Yabani Tibet öküzlerinin omuz yüksekliği 1.95 metreyi bulur, evcil olanlarınki ise bunu yaklaşık yarısı kadardır. Tibet öküzlerinin kan hücreleri normal öküzlerin kan hücrelerinin yarısı büyüklüğünde ve üç katı kadardır. Böylece 5.500 metre gibi havanın seyreldiği yükseklikte, -40 derece gibi düşük sıcaklıklarda normal hareket edebilirler.

Bu hayvanların kemikleri ziynet eşyası ve çadır kilidi olarak kullanılır. Boynuzlarından bıçak sapı ile müzik enstrümanı yapılır. Kuyrukları ise sinekkovar yapmak üzere Hindistan’a ihraç edilir. Gübresi de yakıt olarak kullanılmak üzere toplanır.

Tibet öküzleri bir hayvanda bulunabilecek en uzun tüylere sahiptir. Tüylerinin uzunlukları gövde kısmında 60 cm’yi bulabilir. İp, elbise, çanta, çuval, ayakkabı, çadır ve sepet işi kayık yapımında kullanılır. 17. ve 18. yüzyıllarda erkek peruğu yapımında insan saçından sonra en çok kullanılan malzeme bu tüylerdi.

Peruk takma modası erken yaşta kel kalan XIII. Louis (1601-1643) ile başlamış, Fransız Devrimi ile sona ermiştir. Peruklar çoğu zaman bir erkeğin diğer bütün kıyafetlerinden daha pahalıya patlardı. Bugün BBC ellerindeki sahte saç parçasından yak-saçı perukları seçebilir. Kostüm mağazalarında satılan Noel Baba kıyafetlerinin sakalları yüzde 100 Tibet öküzü tüyündendir.

Tibet’teki Se-ra manastırının keşişleri olan Dob-doblar, Tibet öküzünün gübresini toplamada uzmanlaşmışlardır. 19. yüzyılın sonlarına doğru manastır polis gücü ile yırtıcı gay mafya arası bir şeye dönüşmüşlerdi. Arada sırada yakınlardaki Lhasa şehrine iner, kavga çıkarır, genç erkek çocukları kaçırırlardı. Onları fark etmek oldukça kolaydı, cübbelerinin eteklerini sıradan Budist rahiplerinin cübbelerinin eteklerinden biraz daha yukarı çekerlerdi. Bu, onlara iri uylukları yüzünden hantal bir görüntü verir, yürürken kalçalarını kıvırarak bunu büsbütün abartırlardı.