blank
7+3=

Sorduğunuz sorular ekibimiz tarafından itina ile cevaplanıp posta kutunuza haber bırakılır. İletişim için bu formu değil de mail adresimizi kullanmanız daha makul olacaktır.

İlginç Sorular

Bilinen en sert madde hangisidir?

Artık elmas değil.

Almanya’nın Bayreuth Üniversitesi’ndeki bilimciler 2005 yılında saf karbonu aşırı derecede ısıtarak yeni bir madde yarattılar.Ortaya çıkan maddeye hiperelmas ya da toplanmış karbon nano çubuk (ADNR) adı verildi.İnanılmaz derecede sert olan bu madde dışarıdan bakıldığında daha çok zift ya da parlak,siyah puding gibi görünüyor.

Saf karbon türlerinden birinin (grafit) sıcaklık ve basınç ile başka tür bir saf karbona (elmas) dönüştürülebileceği uzun zamandır biliniyordu.Ama Bayreuth takımızı söz konusu iki maddeyi de kullanmamıştı.Üçüncü bir tür olan karbon fulleriti tercih ettiler,bu madde buckministerfulleren ya da ‘bucky topları’ olarak da bilinmektedir.İçindeki 60 karbon atomu bir araya gelerek futbol topuna benzer bir molekül oluşturur.Bu şekil Amerikalı mimar Richard Buckminister Fuller (1895-1983) tarafından icat edilmiş geodezik kubbelere de benzer.

Elmas içindeki karbon atomları piramitler halinde istiflenmiş küp yığınlarına benzer;yeni madde ise küçük,iç içe geçmiş çubuklardan meydana gelmektedir.O kadar küçük türler ki bunlara ‘nano çubuk’ denir,Yunanca bir kelime olan nanos dilimizde ‘cüce’ ya da ‘bodur’ anlamına gelir.Her biri bir mikron (metrenin milyonda biri) uzunluğunda ve 20 nanometre (metrenin yirmi milyarda biri) genişliğindedir.Bu insanın saç teli genişliğinin yaklaşık elli binde birine denk gelir.

Fulleriti aşırıcı sıcak (2220 derece) ve basınca (atmosfer basıncının iki yüz bin katı) maruz bırakmak bilinen en sert maddeyi yaratmakla kalmadı,aynı zamanda bilimin bildiği en dayanıklı ve en yoğun maddeyi de ortaya çıkardı.

Yoğunluk,bir maddenin moleküllerinin sıkışıklık derecesine bağlıdır ve X ışınları kullanılarak ölçülür.ADNR,elmastan yüzde 0,3 daha yoğundur.

Dayanıklılık ise sıkıştırılabilirlik ölçüsüdür: Maddenin hacmen küçülebilmesi için her bir yanından uygulanacak eşit miktardaki güç miktarına denir.Temel birimi paskaldır.İsmini,hava basıncını ölçmeye yarayan barometreyi geliştiren Fransız matematikçi Blaise Pascal’dan (1623-1662) alır.ADNR’nin dayanıklılık derecesi 491 gigapaskal (GPa),elmasınki 442 GPa,demirinki ise 180 Gpa’dır.Buna göre ADNR’yi sıkıştırmak demiri sıkıştırmaktan üç kat daha zordur.

Sertlik ise belirlenmesi daha kolay bir durumdur:Bir madde bir diğerinin üzerinde çizik bırakabiliyorsa,daha serttir.Alman mineralog Friedrich Mohs (1773-1839), 1812′de Mohs sertlik skalasını icat etmiştir.Skala en yumuşak madde olan talk pudrası ( MH 1) ile başlar.Kurşun (MH 1,5) daha serttir;tırnaklar MH 2,5 olarak değerlendirilir (altın kadar sert);en ortada MH 5,5 ile cam ve bıçaklar bulunur.Sıradan zımparanın (alüminyum oksitten yapılma) sertliği MH 9,en yukarıdaki elmasın sertliği ise MH 10′dur.ADNR,elması çizebildiğinden skalanın dışındadır.

Elmasseverleri hayalkırıklığına uğratacak bir başka haber de elmasların sonsuza kadar var olmayacağıdır.Grafit (bilinen en yumuşak madde,talk pudrası kadar yumuşak), kimyasal olarak elmastan çok daha stabildir.Doğrusunu söylemek gerekirse bütün elmaslar,yavaş da olsa grafite dönüşmektedir,ama bu süreç algılanamaz.Yani bir kadının elmas küpelerini kurşunkaleme dönüşmüş olarak bulma tehlikesi yoktur.