blank
7+3=

Sorduğunuz sorular ekibimiz tarafından itina ile cevaplanıp posta kutunuza haber bırakılır. İletişim için bu formu değil de mail adresimizi kullanmanız daha makul olacaktır.

İlginç Sorular

Akdeniz’de gelgit oluyor mu?

Tur rehberlerinin size söylediğinin aksine,evet olur.

Ama çoğu küçüktür:Ortalama birkaç santimetre hareket eder.Bunun nedeni Akdeniz’in Atlas Okyanusu’ndan (ve tabii ki Ay’ın okyanus üzerindeki büyük çekim gücünden) Cebelitarık Boğazı ile ayrılmasıdır.

Akdeniz’in hemen girişinde su seviyesi 80 cm kadar değişse de Tunus’un doğu kıyısındaki Gabes Körfezi’nde sular günde iki kere 2,5 metre kadar yükselmektedir.

Bu gelgitlerin nedenleri arasında Ay’ın yerçekimi kuvvetinin yanı sıra atmosferik basınç,derinlik,tuzluluk,sıcaklık ve sahil şeridinin şekli sayılabilir.

Gabes Körfezi’ndeki nispeten daha büyük gelgitlerin sebebi körfezin şeklinden kaynaklanır.Geniş ve sığ bir leğen şeklinde,boyu ve genişliği 100 km’dir.Körfez bir baca görevi görür,gelgit enerjisi suyu daha küçük bir alana sıkıştırınca deniz seviyesi yükselir ve buna uygun olarak su dışarı çıkarken seviyesi de yine düşer.Aynı şey Bristol Kanalı’nda çok daha büyük çapta meydana gelir,burada su seviyesi dokuz metreden fazla değişiklik gösterir.

Gelgitlerin en kuvvetli olduğu zamanlar Ay ve Güneş’in,Dünya ile aynı tarafta (yeni ay) ya da karşılıklı (dolunay) olduğu zamanlardır.Yerçekimi kuvvetleri bir araya gelerek şiddetli gelgitlere neden olur.

Fenikeliler,Gabes şehrini MÖ 800 yıllarında kurmuştu.İhtiyar Plinius burada meydana gelen büyük gelgitleri ilk defa MS 77 yılında,Doğal Tarih adlı eserinde belirtmiştir.Aynı eserde Sur şehrinden sonra dikenli salyangoz kabuğundan yapılan erguvan rengi boya üretiminde ikinci sırada olduklarını kaydetmiştir.Fenikeliler’in keşfettiği ‘erguvanın Yunancası bu yüzden phoinikeos‘tur) bu boyayı Romalılar çok değerli görür,mor Harmani (toga purpurea) sadece krallar,zafer kazanan komutanlar ve imparatorlar tarafından giydirilirdi.

Akdeniz sandığınızdan daha büyüktür.2.500 km’lik yüzölçümü ile Afrika’nın en büyük ülkesi olan Sudan’la aynı yeri kaplar.Ayrıca Batı Avrupa’yı (Fransa,İspanya,Almanya,İtalya,Yunanistan,Britanya,Hollanda,Belçika,İsviçre ve Avusturya’yı) olduğu gibi yutabilir.Sahil şeridi 46 bin km’dir,bu da bütün Afrika’nın sahil uzunluğunun neredeyse iki katıdır.Üstelik sığ da değildir:Ortalama derinliği 1,5 km’dir.Kuzey Denizi’nin ortalama derinliği ise 94 metredir.En derin noktası İyon denizinde 5 km’ye kadar ulaşır,Bu Atlas Okyanusu’nun ortalama derinliğinin çok üzerindedir.

Altı milyon yıl önce Akdeniz,Messiniyen Tuzluluk Krizi’nin ardından tamamen kurudu.Böylece dünyanın en büyük tuz çukuru meydana geldi ve dünyanın geri kalanında deniz seviyesi 10 metre kadar yükseldi.300 bin yıl sonra Cebelitarık Boğazı’nı kapayan kayalar daha fazla dayanamayınca Zankleyan Seli denilen felaket yaşandı.Dünyanın o güne kadar gördüğü en büyük şelale oluşarak iki yıldan kısa bir sürede bütün Akdeniz’i yeniden suyla doldurdu.Sular her gün 20 metre yükselmiş ama hiçbir zaman alçalmamıştır.